داود بن محمود القيصري
98
رسائل قيصرى ( حواشى آقا محمد رضا قمشه اى ) ( فارسى )
الاجمالى خلاق للصور المفصلة أو التفصيلية » از اين اندراج در كلام عرفا به « اندراج اللوازم في ملزوماتها » تعبير شده است . لذا محقق « 1 » جامى گويد « مراد باندراج آنها در ذات ، بودن آنهاست به حيثيّتى كه هنوز از قوت به فعليت نيامده باشند ، چون اندراج نصفيت و ثلاثيت و ربعيت در واحد عددى پيش از آنكه جزو اثنين يا ثلاثة يا اربعه واقع شود » . مراد از قوت و فعليت در اينجا قوت و فعليت مصطلح در متحركات و جسمانيات نمىباشد ، بل كه مقصود از قوت بودن ذاتست در مرتبهاى از قوت و فعليت و تماميت ، كه بمشاهده ذات و مجرد ظهور ذات للذات ذات در كسوت أسماء و صور اسمائيه متجلي مىگردد ، و اين صور ، از آنجا كه ذات در نهايت تماميت و در مرتبهء اعلاى از جامعيت و واجد جميع كمالات وجوديه به نحو صرافت و وحدتست ، منبجس مىشوند و پايه و أساس و ريشه كثرت را در اين كثرت كه به آن كثرت نسبى اطلاق نمودهاند جستجو نمود . نفس ناطقه در مقام نيل به فعليت تامه در مقام مراوده با صور كليه در عقل كلى و كسب ملكه تامه جهت ادراك كليات ، و در مقام غايت فناء در عقلي و اتحاد با عقل فعّال بمقام و مرتبهاى از قوت و قدرت و فعليت مىرسد كه در موطن ذات خزينهء مدركات و بحسب غيب ذات جميع صور فعليه با ذات متحد و ذات نفس صور كليه و در مقام تفصيل خلاق صور كليه مىشود .
--> ( 1 ) - مقدمه اشعة اللمعات چاپ سنگى قديم ص 8 .